Business Model là kim chỉ nam định hướng phát triển cho doanh nghiệp

Mô hình kinh doanh là gì? Cách xây dựng Business Model hiệu quả?

Muốn thành công các doanh nghiệp cần có mô hình kinh doanh phù hợp. Nói dễ hiểu, nó được ví như “kim chỉ nam” để doanh nghiệp có định hướng phát triển tốt nhất. Nhưng muốn thực hiện hiệu quả, trước hết phải hiểu mô hình trong kinh doanh là gì? Vai trò và những yếu tố để xây dựng nó. 

Thế nào là mô hình kinh doanh?

Business Model là thuật ngữ kinh tế, dịch tiếng Việt là mô hình kinh doanh. Hiện tại, chưa có một định nghĩa nào chuẩn xác về Business Model. Nó phụ thuộc vào cách nhìn nhận và tiếp cận của từng người. Tuy nhiên, bạn đừng lầm tưởng giữa mô hình kinh doanh và kế hoạch kinh doanh. 

Business Model là mô hình để doanh nghiệp kiếm tiền

Dễ hiểu, nó là mô hình để kiếm tiền của một cá nhân/doanh nghiệp. Business Model giống như bức tranh tổng thể cho chúng ta nhìn nhận về cách thức hoạt động kinh doanh. Đồng thời, nó là bản tóm tắt ngắn gọn giải thích cho khách hàng về giá trị mà doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng với mức giá phù hợp. 

Business Model là kim chỉ nam định hướng phát triển cho doanh nghiệp
Business Model là kim chỉ nam định hướng phát triển cho doanh nghiệp

Với doanh nghiệp nó là kim chỉ nam giúp định hướng phát triển và đối tác hiểu được đơn vị đang kinh doanh sản phẩm gì? Lĩnh vực nào? Thị trường mục tiêu? Sản xuất và phân phối. Dù kinh doanh trong lĩnh vực nào đi chăng nữa muốn đi đúng hướng, đúng đường cần phải có Business Model. Thêm vào đó bạn cần có hiểu biết về doanh nghiệp mới có thể sử dụng mô hình kinh doanh hiệu quả. 

Các yếu tố cấu thành nên Business Model

Mô hình kinh doanh là bức tranh tổng thể giúp doanh nghiệp nghiệp vạch ra định hướng phát triển đúng đắn. Muốn được như vậy, Business Model phải bao gồm những yếu tố chính: Cơ sở hạ tầng, sản phẩm, khách hàng và tài chính. 

Business Model gồm nhiều yếu tố cấu thành nên
Business Model gồm nhiều yếu tố cấu thành nên

Vai trò của mô hình kinh doanh

Business Model giữ vai trò quan trọng, đặc biệt cần thiết đối với những công ty khởi nghiệp. Đây là kim chỉ nam để doanh nghiệp định hướng sự thành công trong tương lai. Hơn hết nó giúp công ty xác định được vị thế và đường đi để đạt được những mục tiêu dài hạn. 

Business Model giúp công ty định hướng và xác định mục tiêu dài hạn
Business Model giúp công ty định hướng và xác định mục tiêu dài hạn

Business Model cần có thời gian để thực hiện. Nhất là những công ty dự định tiến vào thị trường mới. Có mô hình kinh doanh riêng giúp bạn dễ dàng đánh giá tiềm năng sản phẩm/dịch vụ mới và làm thế nào tăng giá trị ở vị trí hiện tại trên thị trường. 

Xây dựng Business Model lấy khách hàng làm mục tiêu
Xây dựng Business Model lấy khách hàng làm mục tiêu

Dựa vào Business Model, công ty và thương hiệu phải chịu trách nhiệm về những gì đang làm cũng như tài nguyên tiêu thụ. Việc đầu tư thời gian xây dựng mô hình cũng giúp lãnh đạo định hướng ra bên ngoài. Nghĩa là đặt khách hàng làm trọng tâm, cách đưa giá trị thực tốt nhất đến với họ. 

Một số mô hình kinh doanh phổ biến trên thị trường

Thị trường tồn tại nhiều Business Model Khác nhau để áp dụng. Với mỗi mô hình chỉ có  một kế hoạch riêng để thực hiện. Có thể bạn áp dụng kế hoạch cho mô hình này thành công nhưng lại không hiệu quả đối với mô hình khác. Một số Business Model phổ biến được áp dụng nhiều đó là:

Kinh doanh môi giới

Mô hình này là phổ biến trong ngành bất động sản. Khi áp dụng mô hình kinh doanh môi giới, doanh nghiệp cần kết nối người bán – người mua nhằm tạo điều kiện để cả hai đi đến giao dịch. Nếu chốt thành công, doanh nghiệp sẽ nhận hoa hồng từ 1 trong hai người.

Mô hình nhượng quyền thương hiệu

Đây là mô hình quen thuộc, thường thấy nhất trong các lĩnh vực kinh doanh đồ ăn thức uống. Theo đó, cá nhân/doanh nghiệp sẽ chia sẻ công thức và cách điều hành cho đơn vị có nhu cầu. Như vậy bạn đang chuyển nhượng việc sử dụng thương hiệu mình phát triển cho người khác và gián tiếp mang đến thành công cho họ. 

Nhượng quyền thương hiệu là mô hình kinh doanh phổ biến hiện nay
Nhượng quyền thương hiệu là mô hình kinh doanh phổ biến hiện nay

Mô hình cho thuê

Mô hình này phổ biến đối với phân khúc mặt hàng có giá cao. Mức giá này với nhiều người không có khả năng mua, họ lựa chọn giải pháp đi thuê và sử dụng trong thời gian cố định. Phổ biến là thuê nhà, thuê xe, thuê mặt bằng,…

Mô hình đăng ký

Mô hình này phát triển mạnh mẽ trong thời đại công nghệ số. Người dùng cần phải trả phí nếu muốn truy cập và sử dụng dịch vụ mong muốn. Đó là đăng ký xem phim, đọc báo, sử dụng phần mềm,…

Mô hình đăng ký là loại hình phổ biến hiện nay
Mô hình đăng ký là loại hình phổ biến hiện nay

Mô hình kinh doanh qua đại lý

Khi đã phát triển thị trường và tiếp cận đủ khách hàng tiềm năng doanh nghiệp vẫn có thể triển khai đại lý phân phối. Với mô hình này bạn không chỉ phát triển theo phương thẳng đứng mà còn rẽ nhiều nhánh khác nhau. Điều này giúp bao phủ thị trường tốt nhất. 

Làm thế nào xây dựng mô hình doanh hiệu quả? 

Từng cá nhân, doanh nghiệp sẽ xây dựng mô hình kinh doanh khác nhau để phù hợp. Nhưng nhìn chung đều phải trải qua các bước xây dựng dưới đây:

Khảo sát, đánh giá và xác định nhu cầu khách hàng

Đây cũng là bước quan trọng để xây dựng chiến lược kinh doanh. Thấu hiểu thị trường, xác định nhu cầu khách hàng là cần thiết. Để từ đó có thể vạch đúng hướng đi, xây dựng ý tưởng phù hợp để nâng cao tỷ lệ thành công đồng thời giảm thiểu rủi ro. 

Cần xác định nhu cầu khách hàng
Cần xác định nhu cầu khách hàng

Xây dựng ý tưởng kinh doanh phù hợp nhu cầu khách hàng

Khi đã có được thị trường mục tiêu, việc cần làm tiếp theo là tạo ra sản phẩm/dịch vụ phù hợp để thỏa mãn nhu cầu khách hàng. Trong thị trường hiện nay, áp dụng chiến lược kinh doanh cạnh tranh để khác biệt và cạnh tranh vì lợi nhuận là cần thiết. Nó giúp doanh nghiệp tạo được dấu ấn với khách hàng nhờ đổi mới sản phẩm/dịch vụ phù hợp xu hướng thị trường. 

Lên ý tưởng kinh doanh phù hợp với khách hàng
Lên ý tưởng kinh doanh phù hợp với khách hàng

Lên kế hoạch sản xuất sao cho phù hợp với chi phí

Để có mô hình kinh doanh hiệu quả phải đảm bảo tối ưu hóa được bước này. Nghĩa là sản xuất sản phẩm chất lượng với mức phí thấp và mang lại lợi nhuận cao. Như vậy, doanh nghiệp nên đầu tư hạ tầng đồng bộ, sản xuất trên dây chuyền để giảm chi phí cho mỗi sản phẩm sản xuất. 

Lên kế hoạch sản xuất với chi phí thấp, sản phẩm chất lượng
Lên kế hoạch sản xuất với chi phí thấp, sản phẩm chất lượng

Ngoài ra, nguồn nguyên liệu đầu vào cũng quan trọng. Muốn giảm phí bạn phải lựa chọn nhà cung cấp uy tín, giá tốt nhưng chất lượng. Đội ngũ nhân viên tham gia sản xuất cần có tay nghề vững, trách nhiệm. Quy trình sản xuất đảm bảo xuyên suốt dưới sự giám sát chặt chẽ để đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. 

Chiến lược kinh doanh đưa sản phẩm đến khách hàng

Nếu sở hữu sản phẩm tốt, chất lượng cao nhưng khách hàng không thể sử dụng nó thì mô hình kinh doanh sẽ không hiệu quả. Do vậy, bạn nên xây dựng chiến lược marketing để đưa giá trị sản phẩm đến tay người tiêu dùng mới là điều cốt lõi nhất. 

Xây dựng chiến lược thu hút khách hàng
Xây dựng chiến lược thu hút khách hàng

Đầu tiên hãy bắt tay vào việc xây dựng một thương hiệu riêng. Brand chính là quá trình tạo ra cái tên, hình ảnh sản phẩm trong tâm trí người tiêu dùng thông qua chiến dịch quảng cáo. Việc xây dựng thương hiệu tạo được sự khác biệt với đối thủ cạnh tranh, gây sự chú ý và duy trì quan hệ khách hàng. Những cách thức quảng cáo hiệu quả có thể áp dụng là dùng thử sản phẩm, triển lãm, hội chợ, áp phích, truyền thông,…

Không ngại thay đổi để phát triển 
Không ngại thay đổi để phát triển

Bên cạnh đó, đừng quên chiến lược kinh doanh “không ngại thay đổi”. Bởi “bảo thủ” sẽ làm sai lệch Business Model. Hãy cải tiến sản phẩm dựa trên nền tảng cũ, đáp ứng xu hướng thị trường. Nhạy bén trong việc thay đổi sản phẩm giúp thương hiệu kéo dài vòng đời cho chính sản phẩm. 

Hoàn thiện mô hình kinh doanh, áp dụng hoạt động

Đây là bước bạn biến những gì thể hiện trên trang giấy thành hiện thực. Khi đã có Business Model trong tay, hãy bắt đầu đi từ việc hoàn thiện cơ sở vật chất, hạ tầng, nhân lực, vốn đầu tư. Thêm vào đó, hãy sử dụng mọi phương pháp để tìm kiếm đối tác, khách hàng mục tiêu hợp tác lâu dài. 

Dựa trên Business Model, hãy tìm kiếm các nhà đầu tư giúp bạn thực hiện hóa nó. Dĩ nhiên, bạn phải chứng minh, thuyết phục nhà đầu tư rằng kết quả kinh doanh là tốt, ít rủi ro, lợi nhuận để họ cân nhắc chịu bỏ tiền cho bạn. 

Một số Business Model thành công hiện nay

Bên cạnh việc xây dựng nhiều Business Model mới theo hướng đi doanh nghiệp, nhiều công ty cũng chú trọng phát triển dựa theo những mô hình cũ. Dưới đây là gợi ý về các mô hình kinh doanh phát triển bền vững mà bạn có thể tham khảo: 

  • Mô hình bán lẻ truyền thống;
  • Mô hình kinh doanh online;
  • Mô hình thương mại điện tử;
  • Mô hình hợp tác kinh doanh;
  • Business Model 4.0: Business Model miễn phí, theo yêu cầu, sàn giao dịch điện tử;
Có đa dạng mô hình kinh doanh hiện nay
Có đa dạng mô hình kinh doanh hiện nay

Có thể nói mô hình kinh doanh chính là mô tả ngắn gọn, súc tích về cách mà doanh nghiệp kiếm tiền. Hi vọng với những thông tin chia sẻ về Business Model từ bài viết trên đây giúp bạn hiểu hơn về vai trò, cách thức xây dựng để bắt đầu khởi nghiệp thành công. Chúc bạn đọc thành công.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *